trang-phuc-truyen-thong-cua-phu-nu-tay.jpg

Dân tộc Tày có số dân đông thứ 2 chỉ sau người kinh, với các nhóm địa phương gồm có: Pa di, Thổ, Ngạn, Phén, Thu Lao đây là một trong số các dân tộc ít người ở Việt Nam. Cùng xem nét văn hóa truyền thống của dân tộc này ra sao nhé:

Tìm hiểu truyền thống văn hóa dân tộc Tày

doc-dao-voi-trang-phuc-truyen-thong-cua-dan-toc-tay
Độc đáo với trang phục truyền thống của dân tộc Tày

Người Tày chủ yếu sinh sống ở vùng núi thấp tại phía bắc Việt Nam, tiếng nói và chữ viết riêng gọi là tiếng Tày, đây là một ngôn ngữ thuộc ngữ chi Thái của hệ ngôn ngữ Tai-Kadai. Người Tày có mối quan hệ khá gần gũi với người Choang ở Trung Quốc.

Dân tộc Tày có mặt ở Việt Nam từ rất sớm. Theo một số tài liệu thu thập được thì có thể họ có mặt ở Việt Nam từ thiên niên kỉ thứ nhất trước công nguyên. Thời gian sinh sống lâu dài đã tạo ra một nền văn hóa dân tộc Tày vô cùng độc đáo, nó được thể hiện rõ nét thông qua lối sống hay chính trang phục cổ truyền cùng với những điệu múa đẹp và lạ mắt.

Lối sống của dân tộc Tày có gì đặc sắc?

nhung-doi-thay-tu-ngoi-nha-san-truyen-thong-cua-nguoi-tay-lang-son
Những đổi thay từ ngôi nhà sàn truyền thống của người Tày Lạng Sơn

Người dân Tày thường sống tập trung thành bản. Mỗi bản có khoảng 20 hộ gia đình, nhiều bản lớn có tới hàng trăm hộ gia đình.

Họ thường sinh sống trong những ngôi nhà sàn được dựng bằng các loại gỗ quý. Mái nhà thường được lợp bằng ngói, tranh hoặc cây cọ. Xung quanh nhà được rào bằng ván gỗ hoặc liếp nứa. Dân Tộc Tày có nhiều nghề thủ công như đan đồ dùng bằng cót, kéo dầu thực vật, dệt vải, nghề rèn

Người Tày có phong tục kết hôn trong cùng một dòng họ, gia đình thường theo chế độ gia đình hạt nhân, phụ hệ trong đó người đàn ông là trụ cột của gia đình. Họ sống theo chế độ một vợ một chồng.

trang-phuc-cua-nguoi-dan-toc-tay-voi-nhung-net-hoa-van-hap-dan
Trang phục của người dân tộc Tày với những nét hoa văn hấp dẫn

Thanh niên được tự do tìm hiểu đối tượng trước khi kết hôn. Hôn lễ truyền thống của người Tày gồm có các nghi thức như: dạm, ăn hỏi, sêu tết, đón dâu, đưa dâu,…mang đậm bản sắc văn hóa sapa.

Quan niệm của người Tày về người chết cũng vô cùng độc đáo. Theo họ, người chết thì linh hồn sẽ sống ở thế giới bên kia. Nếu người chết bất đắc kỳ tử thì phải làm ma và chôn tại chỗ. Trẻ em chết yểu thì bó chiếu và chôn cất ở nơi xa nhà. Người Tày không thờ cúng tổ tiên. Họ chỉ đi tảo mộ vào ngày thanh minh và cũng chỉ cúng tổ tiên vào ngày rằm, mồng một và ngày tết

 Trang phục truyền thống của dân tộc Tày

quan-ao-cua-phu-nu-tay-thuong-la-mau-den
Quần áo của phụ nữ dân tộc Tày thường là màu đen

Bộ trang phục truyền thống chính là minh  chứng rõ nét nhất cho đặc trưng văn hóa dân tộc Tày. Trang phục được dệt từ sợi bông và nhuộm màu chàm. Hầu như trang phục của người Tày đều không có hoa văn trang trí. Ngày thường, phụ nữ sẽ mặc áo cánh ngắn may cổ cao, năm thân có cài khuy ở cổ và sườn bên phải cùng với quần dài kèm thắt lưng và kahưn.

Trong những dịp lễ hội có thể mặc thêm áo cánh nagứn bên trong. Ngày nay, phụ nữ Tày thường mặc quần dài chấm gót hoặc quần chân què có đũng rộng, cạp lá tọa. Ngoài ra còn có thêm một kiểu áo dài kiểu như áo ngắn có vạt áo buông dài quá gối.

Đàn ông có quần chân què đũng quần rộng và cạp lá tọa. Áo ngắn cũng may năm thân, cổ đứng. Đàn ông cũng có kiểu áo dài như áo ngắn kéo vạt dài đến quá đầu gối

 Văn nghệ cổ truyền của dân tộc Tày

bieu-dien-mua-hat-trong-le-hoi-cua-nguoi-tay
Biểu diễn múa hát trong lễ hội của người Tày

Người Tày có nền văn nghệ vô cùng phong phú mang đậm nét văn hoá dân tộc Tày với một kho tàng đồ sộ các thể loại thơ, ca, truyện cổ tích, múa, nhạc, truyện cười dân gian,…Các điệu dân ca phổ biến nhất là hát ru con, hát đám cưới và hát lượn. Có nhiều điệu hát lượn phổ biến như: lượn Slương, lượn Then, lượn nàng Hai.

Ngoài ra còn có các điệu hát Then hay còn gọi là hát văn ca được hát trong các đám tang, điệu Cỏ lầu hát trong đám cưới hoặc trong các hội Lồng Tồng.

ton-vinh-trang-phuc-truyen-thong-cac-dan-toc
Tôn vinh trang phục truyền thống các dân tộc

Nếu có cơ hội bạn hãy tự mình đi khám phá những nét đặc sắc của dân tộc hay các khu resort sapa, cảnh đẹp, quà tặng… để biết thêm nữa nhé!


Long-Tong-Traditional-festival-of-Tay-people.jpg

Lễ hội Lồng Tồng hay còn gọi lễ hội xuống đồng là một ngày hội truyền thống của dân tộc Tày. Đây cũng là lễ cầu mưa lớn nhất trong năm của bà con dân tộc Tày ở Sapa.

Nét văn hóa dân tộc trong lễ hội Lồng Tồng của người Tày

le-hoi-long-tong-trong-ban-pjoo
Lễ hội Lồng Tồng trong bản Pjoo

Hội Lồng Tồng được xem như một hoạt động tín ngưỡng cầu cho mưa thuận gió hòa, cây cối xanh tốt, mùa màng bội thu. Nơi tổ chức lễ hội được chọn là những mảnh ruộng tốt nhất, to nhất.

Hiện nay vẫn chưa có bất cứ một tài liệu nào có thể chứng minh lễ hội này có từ bao giờ, tuy nhiên có một điều có thể chắc chắn rằng lễ hội Lồng Tồng được sinh ra từ xã hội của người Tày khi đã sống quần cư thành làng bản.

le-hoi-put-tong-cua-nguoi-dao
Lễ hội Pút Tồng của người Dao

Ngoài hội Lồng Tồng của người Tày, một số lễ hội khác như: lễ hội Nào Sồng của người Mông, lễ hội Roong Pooc của người Giáy hay lễ hội Pút Tồng của người Dao,…cũng là những hội cầu mưa nổi tiếng trong số các hội Sapa nhưng tuy nhiên lễ hội Lồng Tồng vẫn có những nét đặc trưng rất riêng biệt đặc sắc của mình.

Nghi thức tổ chức lễ hội Lồng Tồng của dân tộc Tày

le-hoi-long-tong-cua-nguoi-tay
Lễ hội Lồng Tồng của người Tày

Việc lựa chọn ngày để tổ chức lễ hội Lồng Tồng được căn cứ theo từng nơi sao cho phù hợp nhất với điều kiện sẵn có. Vào trước ngày hội, các gia đình đều quét dọn vệ sinh nhà cửa cũng như làng bản sạch sẽ đồng thời chuẩn bị lương thực, thực phẩm để tiếp đón khách.

Vào ngày lễ Lồng Tồng, mỗi gia đình sẽ chuẩn bị một mâm cỗ nhằm mang hàm ý phô bày sự khéo léo của người phụ nữ trong nhà. Các món ăn truyền thống thường có trên mâm cỗ bao gồm: bánh chưng, bánh giày, chè lam, bỏng,…

khap-noi-ba-con-cau-may-trong-ngay-le-hoi-long-tong
Khắp nơi bà con cầu may trong ngày lễ hội Lồng Tồng

Ngoài ra trên mỗi mâm cỗ thường có một chiếc bánh hình bông hoa với nhiều màu sắc sặc sỡ cũng với hai quả còn được làm bằng vải với nhiều màu nổi bật. Các thầy tào sẽ tiến hành lễ khấn để cầu cho mưa thuận gió hòa, cây tối tốt tươi,…

Một số hoạt động trong lễ hội Lồng Tồng

tung-con-trong-le-hoi-long-tong
Tung còn trong lễ hội Lồng Tồng

Cũng giống một số lễ hội Sapa khác, tung còn là một hoạt động không thể thiếu của hội Lồng Tồng. Để chuẩn bị cho hội tung còn, ở giữa địa điểm lễ hội người ta dựng một cây cao từ 20 đến 30 mét làm cột. Trên đỉnh cây này có uốn một vòng tròn đường kính khoảng 50cm.

Hai mặt của vòng tròn để chữ Nhật Nguyệt nhằm tượng trưng cho mặt trăng, mặt trời. Người chơi sẽ cố gắng tung còn trúng vào vòng trong này, miễn sao làm rách giấy sẽ được. Trò chơi này đòi hỏi cả sức khỏe cộng với sự khéo léo, linh hoạt của người chơi.

Trong lễ hội, nếu không có ai tung còn trúng vòng tròn này thì dân bản sẽ không vui. Theo họ việc có người tung còn vào trúng vòng trong chính thì đó là điềm báo của một năm làm ăn thuận lợi.

mam-co-le-hoi-long-tong-huyen-na-hang
Mâm cỗ ( lễ hội Lồng Tông huyện Na Hang)

Ngoài cách tung còn trúng vòng như này, có thể chia hai đội nam nữa để tung còn cho nhau. Trò chơi này được rất nhiều người tham gia nhiệt tình, nhất là thanh niên vì đây cũng là một cơ hội để các chàng trai, cô gái bày tỏ tình yêu với người trong lòng của mình

Ngoài ra trong lễ hội còn có một số hoạt động khác như: múa sư tử, đi cà kheo, đánh đu, múa võ,…Các trò chơi trong lễ hội đều nhằm tuyên dương tinh thần thượng võ của người Tày, ngoài ra nó còn tạo cơ hội để mọi người giao lưu, kết bạn. Các chàng trai cũng nhân cơ hội này để phơi bày sự khỏe mạnh, dũng mãnh của mình nhằm thu hút sự chú ý của các cô gái.

Nếu có cơ hội bạn hãy khám phá những nét văn hóa đặc sắc của con người vùng Tây Bắc nơi đây và những khu resort Sapa đẹp ngất ngây nhé!