Giữ-điệu-múa-cổ-truyền-dân-tộc-xá-phó.gif

Dân tộc Xa Phó hay còn có cách gọi khác là người Xá Phó, Phù Lá, Pu dang, Va Xơ Lao, Mú Dí Pạ…là một dân tộc thiểu số cư trú ở bắc Việt Nam và nam Trung Quốc. Ở Việt Nam, dân tộc Xa Phó sinh sống chủ yếu ở Sa Pa – Lào Cai, ngoài ra còn có một số ít sống ở Lai Châu, Sơn La.

Nét truyền thống của dân tộc Xa Phó được lưu giữ ra sao?

dan_toc_xa_pho-va-cac-truyen-thong-van-hoa-ngay-nay
Dân tộc Xa Phó và các truyền thống văn hóa ngày nay

Dân tộc Sa Phó nói tiếng Phù Lá là một ngôn ngữ thuộc ngữ chi LoLo của ngữ tộc Tạng – Miến trực thuộc hệ ngôn ngữ Hán Tạng. như vậy có thể thấy Xa Phó là một trong số ít các dân tộc ít người ở Việt Nam có chữ viết riêng. Người Xa Phó sống thành các bản riêng, mỗi bản có từ 5 đến mười hộ gia đình.

Các già làng, trưởng bản, trưởng họ có một vai trò vô cùng quan trọng trong việc điều hành các công việc thường ngày ở bản. Truyền thống của dân tộc Xa Phó vô cùng độc đáo và đặc sắc, được thể hiện rõ nét nhất thông qua trang phục và điệu múa của dân tộc Xa Phó

Trang phục dân tộc Xa Phó

trang-phuc-truyen-thong-cua-dan-toc-xa-pho
Trang phục truyền thống của dân tộc Xa Phó

Phụ nữ Xa Phó thường có mái tóc dài quấn xung quanh đầu. Trên đầu thường vấn khăn vuông màu đen hoặc chàm, ở bốn góc và chính giữa khăn có đính hạt cườm lộng lẫy. Áo mặc thường ngày của phụ nữ là áo ngắn năm thân dạng chui đầu, cổ áo khoét vuông, dài tay.

Thân áo được chia thành nhiều khu vực để thêu trang trí gồm có hai phần gần như chia đôi giữ thân, vai và ống tay cũng như gấu áo. Phụ nữ Xa Phó không mặc quần mà mặc váy. Thông thường váy có màu chàm hoặc đen được trang trí hoa văn màu đỏ và trắng vàng giống với áo.

thieu-nu-dan-toc-xa-pho
Thiếu nữ dân tộc Xá Phó đang biểu diễn những tiết mục văn nghệ

Váy thường được thêu thùa với nhiều đường nét hoa văn cầu kì, tinh tế điểm xuyết thêm những dải hạt cườm chạy dài theo cổ áo và tay áo. Những hoa văn được thêu trên váy như hình cây thông, hình răng bừa, hình bàn tay khỉ, hình quả trám,..nổi bật trên nền vải màu tối mang đến tính thẩm mỹ cao. Phụ nữ Xa Phó thường nhuộm răng đen và ăn trầu.

Đàn ông Xa Phó thường mặc những chiếc áo hở ngực và xẻ nách cùng với quần ống xéo để thuận tiện trong quá trình lao động hay đi rừng, làm nương. Dân tộc Xa Phó sử dụng đồ trang sức bằng vỏ ốc núi hoặc răng nanh lợn rừng

Những điệu múa của dân tộc Xa Phó

dieu-mua-cua-nhung-co-gai-dan-toc-xa-pho
Điệu múa của những cô gái dân tộc Xa Phó

Giống với các dân tộc khác, văn hóa sapa của dân tộc Xa Phó có điệu múa truyền thống vô cùng độc đáo và được lưu truyền từ đời này qua đời khác bằng phương pháp truyền dạy. Mỗi một thế hệ đều trân trọng giữ gìn một cách nghiêm túc nhất điệu múa của dân tộc mình

 Điệu múa của dân tộc Xa Phó mang nặng tính chất cộng đồng với nhiều sắc thái riêng biệt. Một số điệu múa dân gian vẫn còn được truyền lại đến ngày nay như: múa khăn, múa xe chỉ, múa hái, múa lượn,…Âm nhạc đệm cho điệu múa là kèn ma Nhí và những quả nhạc phát ra tiếng vang rộn ràng. Các cô gái vừa múa vừa đánh nhau theo nhịp trường canh. Người Xa Phó có điệu múa dành cho nam và nữ riêng biệt.

giu-dieu-mua-co-truyen-dan-toc-xa-pho
Giữ điệu múa cổ truyền dân tộc xá phó

Những chàng trai và cô gái được lên biểu diễn thường mặc trang phục truyền thống, váy áo bằng vải chàm do họ tự dệt, tự may với những họa tiết tinh xảo, khéo léo và vô cùng đẹp mắt

Khách du lịch ngoài việc tham quan các khu resort nghỉ dưỡng ở Sapa còn có sở thích xem các điệu múa này, những tiết mục này thường được biểu diễn trong các dịp lễ hội của dân tộc Xa Phó như tết Nguyên đán, rằm tháng 7, tết Khui Xmơ, các dịp lễ thờ cúng thần rừng, thần làng, thần sông, lễ quét vàng, cúng hồn lúa,…